Malowidła w dolinie Vézere

Region znajdujący się w dolinie Vézere, w okolicach miasta Eyzies-de-Tayac, jest jednym z największych odkryć archeologicznych z epoki prehistorycznej. Obszar wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO rozpościera się na powierzchni trzydziestu na czterdzieści kilometrów, wzdłuż rzeki Véz?re. Tutejsze, odkryte w 1863 roku, bezcenne znaleziska, malowidła oraz rzeźby naścienne zmieniły całkowicie spojrzenie na dzieje ludzkości w czasach prehistorycznych.

W Paleolicie Dolnym (1mln-200 tys. lat p.n.e.) ludzie blisko spokrewnieni z człowiekiem z Tautavel (Homo erectus) osiedlili się w dolinie Vézere. Byli to twórcy pierwszych narzędzi. Następnie w regionie pojawili się Neandertalczycy (Homo sapiens neandertalensis), którzy zamieszkiwali te tereny aż do Paleolitu Środkowego (200 tys. - 35 tys. Lat p.n.e.). Około 70000-60000 lat p.n.e. zaczęli oni używać ognia i chować zmarłych. Szczątki ludzkie pochodzące z tamtych czasów zostały odnalezione w grotach w La Ferrassie i w Le Moustier. Neandertalczyk żył równolegle z człowiekiem z Cro-Magnon (Homo sapiens sapiens) zanim nie wyginął na początku Paleolitu Górnego.

Człowiek z Cro-Magnon to człowiek współczesny, twórca przepięknych malowideł oraz rzeźb z doliny Vezere. Jego szczątki zostały po raz pierwszy odkryte w 1868 roku, w Eyzies w grocie Cro-Magnon, od której pochodzi jego nazwa.

Poszukiwania archeologiczne dowodzą, że człowiek z Cro-Magnon używał wielu różnych narzędzi takich jak krzemień, kości, rogi zwierząt a także korzystał z licznych rodzajów broni, na przykład miotaczy oszczepów, sagajów, harpunów. Odkrycia w Perigord dają również informację o duchowości ówczesnych ludzi, i ich umiejętności używania symboli. Człowiek z Cro-Magnon chował zmarłych, ozdabiając ich ciała muszlami. Tworzył także rzeźby naścienne, jak Wenus z Laussel odkryta obok miasteczka Marquay, przedmioty sztuki użytkowej takie jak rzeźbione laski, lub inne zdobione narzędzia nie zapominając oczywiście o malowidłach i rzeźbach znajdujących się w grotach.

Apogeum sztuki myśliwych epoki prehistorycznej przypada na okres madaleński1. Najpiękniejsze malowidła znajdują się w grotach: Lascaux, Rouffignac, Font-de-Gaume, Combarelles. Duża liczba rzeźb i przedmiotów sztuki przenośnej znajduje się w schronieniach w Cap-Blanc oraz w  Poisson.

Grota w Lascaux: jest to najsłynniejsza z grot w Dolinie Vez?re. Została ona odkryta przypadkiem w 1940 roku przez czworo nastolatków szukających zaginionego psa. Dzięki temu odkryciu, w regionie nasiliły się poszukiwania archeologiczne, a w miarę nowych znalezisk, rosła popularność regionu i rozwijała się turystyka. Z tymi zmianami związany był także wzrost liczby zwiedzających. Ogromna liczba turystów odwiedzających grotę spowodowała jednak zachwianie panujących wewnątrz warunków klimatycznych, co było bardzo niekorzystne dla znajdujących się tam malowideł. Grota została więc zamknięta, w 1963 roku, przez ówczesnego ministra kultury. Jednak już w 1983 roku otwarto grotę Lascaux 2, będącą jej wierną kopią..

Prawdziwa grota Lascaux składa się z dwóch dużych pomieszczeń zwanych Rotundą i Absydą, oraz kilku mniejszych galerii. Uważa się, że grota nie była ona zamieszkiwana lecz prawdopodobnie służyła za sanktuarium. Ściany są ozdobione setkami wydrapywanych rysunków i malowideł w kolorach brunatno-czerwonych, żółtym, brązowym i czarnym, które datuje się na okres między 16000 a 12000 lat p.n.e. Malowidła te przedstawiają głownie zwierzęta: bydło, jelenie, konie, zwierzęta kotowate, a także nosorożce i legendarne jednorożce. Jedna z najbardziej znanych z przedstawionych tutaj scen jest scena ukazująca ranengo bizona i zabitego przez niego człowieka. Inna, będąca największym znanym malowidłem naściennej sztuki prehistorycznej, przedstawia wielkiego czarnego tura pędzącego w galopie. Oprócz tego we wszystkich grotach, obok sylwetek zwierząt widnieją abstrakcyjne symbole, których znaczenia nie udało się jak dotąd zinterpretować.

Grota w Rouffignac jest również bardzo znana i w przeciwieństwie do Lascaux można ją zwiedzać. Jako że jej długość sięga 10 km turyści przemieszczają się elektryczną kolejką. Ściany pieczary pokryte są licznymi malowidłami przedstawiającymi zwierzęta, głównie mamuty, stąd grota zwana jest także "Grotą stu mamutów". Grota w Font-de-Gaume, odkryta w 1901 roku również zawiera malowidła zwierząt oraz znaki podobne do tych odnalezionych w Lascaux. Przedstawiono tutaj bardzo dużo bizonów, czasami w towarzystwie mamutów. Jednym z najbardziej znanych malowideł groty w Font?de?Gaume jest stado bizonów.

Grota Combarelles przedstawia również liczne malowidła zwierząt, ale znana jest przede wszystkim ze scen przedstawiających ludzi, szczególnie kobiety.

W regionie znajdują się, oprócz wymienionych inne, mniej lub bardziej znane jaskinie.W Eyzies de Tayac znajduje się także muzeum prehistorii,gdzie można dowiedzieć się wiele o historii człowieka oraz zobaczyć narzędzia jakich niegdyś używał.

Dzięki odkryciom w regionie Dordogne poznaliśmy lepiej naszą historię oraz korzenie. Zaczęliśmy inaczej postrzegać ludzi prehistorycznych. Podziwiamy ich malowidła jak obrazy Giotta, Caravggia czy Picassa. Dzięki temu co po sobie zostawili możemy chociaż częściowo odpowiedzieć sobie na pytanie : skąd pochodzimy?