Monako

NIEWIELKIE PAŃSTWO Z WIELKIM ROZMACHEM

Monako, zwane inaczej Księstwem Monako znajduje się na zachodzie Europy nad morzem śródziemnym w sąsiedztwie Francji. Obok Watykanu Monako, którego powierzchnia wynosi 1974 km jest najmniejszym europejskim państwem. Ostatni spis ludności (2008) wykazał, że z 32796 mieszkańcami Monako należy do najbardziej zaludnionych państw na świecie. Liczba osób przypadających na jeden kilometr wynosi bowiem 16610 osób.

Monako, które leży wzdłuż linii brzegowej morza śródziemnego, na Lazurowym Wybrzeżu jest wyśmienitym miejscem dla spragnionych luksusu i słońca turystów. Pewnie właśnie z powodu niewielkich rozmiarów Monako panująca rodzina Grimaldich zadecydowała w 1960 roku na powiększenie powierzchni księstwa o tereny morskie. Z inicjatywy księcia Renier III w 1965 roku zarówno dzielnice Fontvieille, stadion Louis II i wreszcie port zostały skonstruowane na olbrzymich platformach umieszczonych w morzu. Ten udany projekt zachęcił w 2006 roku Alberta II do rozpisania konkursu na projekt powiększający powierzchnię Monako o kolejne 10 h pozyskanych z morza. Całe przedsięwzięcie miało być zakończone do 2023 roku. Z powodu jednak światowego kryzysu w 2008 roku zaniechano budowy. Albert II poprzestał na realizacji skromniejszego projektu. Tak oto powstała wieża z 49 piętrami zwana Tour Odeon.

HISTORIA

Historia Monako sięga 300000 lat przed narodzeniem Chrystusa, kiedy to liczne ludy: Greków, Rzymian, Saracenów i Fenicjan z uwagi na niezwykłe warunki naturalne tego terenu (skały i morze) osiadały chętnie na obszarze obecnego Monako. O obecności starożytnych świadczą nie tylko znaleziska archeologiczne, ale również fragmenty utworu Wirgiliusza "Eneida" (830), w którym pojawiają się obrazy skał okalających Monako. Nazwa Monako, jak sugeruje zresztą gramatyk Maurus Servius Honoratus po raz pierwszy pojawiła się we wspomnianym już dziele Wirgiliusza.

Prawdziwa jednak historia współczesnego Monako zaczęła się w 1215 wieku, kiedy to ugrupowanie Gibelins pod wodzą Fulco del Casselo skonstruowali na skałach Monako fortece, tak by z tej pozycji móc się łatwiej bronić i kontrolować region.

Najważniejszą jednak rodziną okazał się ród Grimaldich zasiadający na tronie tego małego państewka od 1297 roku. Historia głosi, że pierwszy z członków książęcej rodziny François Grimaldi dit Malizia zdobył fortecę w przebraniu mnicha. Postaci mnichów trzymających miecz zdobi do dziś herb Monako. Poważanie, którym rodzina Grimaldich cieszy się od XIV wieku trwa do dziś z krótkim czasem przerwy (1793-1814) kiedy to Monako zostało włączone do Francji.

Nie można jednak zapominać o licznych okresach, w czasie których Monako przechodziło pod protektorat licznych sąsiadujących państw (Hiszpanii, Sardynii). W 1860 roku traktatem francusko-monakijskim Monako zostało ogłoszone niezależnym Państwem. W 1847 roku, księstwo Monako zajmowało 24 km powierzchni całkowitej i składało się z 3 części: Monako (1250 mieszkańców), Roquebrune (850 mieszkańców) i Menton (4900 mieszkańców). Najbogatszym terenem był okrąg Menton. Ten niezwykle urodzajny teren przynosił zyski z upraw cytryn i oliwek. W 1848 roku niestety Menton i Roquebrune ogłosiły chęć oderwania od rodziny Grimaldich i przyłączenia do królestwa Sardynii. W 1860 roku Menton i Roquebrune stały się częścią Francji zgodnie z wynikiem referendum. Pozbawione głównego dochodu księstwo Monako miało niewielkie szanse na samodzielne funkcjonowanie. Książę Charles III wpadł na pomysł stworzenia ośrodka gier hazardowych (zabronionych w sąsiednich państwach). W ten sposób władca mógł liczyć na szybki rozwój Monako. W 1863 roku powstało pierwsze kasyno François Blanc. W 1866 roku w dzielnicy Spelugues stworzono kasyno nazwane imieniem panującego Monte-Carlo. W 1869 roku natomiast Charles III zniósł podatki od wzbogacenia i nieruchomości co przyspieszyło rozwój Monako. Książę Monako dysponował pełnią władzy (monarchia absolutna) aż do ustanowienia konstytucji w 1911 roku, która przekształciła Monako w monarchię konstytucyjną. W lipcu 1918 roku, został podpisany traktat o pewnej ograniczonej zależności (polityka, wojsko i ekonomia) Monako od Francji między dwoma krajami w ramach Traktatu Wersalskiego.

II Wojna Światowa nie zapisała się chlubnie w dziejach Monako. Oto panujący Louis II z lęku przed zajęciem Monako nawiązał współpracę z rządem Vichy, a tym samym związał się z nazistami, którzy mieli nawet swoje udziały w różnych przedsięwzięciach gospodarczych na terenie Monako.

Książę Rainier III wstąpił na tron po śmierci swego dziadka Louis II (stadion AS Monako nosi jego imię) w 1949 roku. 1962 rok rozpoczął kryzys na linii Francja Monako, którego rezultatem było sformułowanie nowe konstytucji w Monako.

W 1982 roku kraj dotknęła ogromna tragedia. W wypadku samochodowym na terenie Monako zginęła księżna Grace (znana aktorka Grace Kelly) żona Reniera III osieracając dwie córki Karolinę i Stefanię (która wyszła cało z wypadku) i syna Alberta.

W 1993 roku Monako stało się oficjalnym członkiem ONZ.

Po śmierci księcia Renier III (2005) jego syn Albert II wstąpił na tron Monako.

KLIMAT

Klimat w Monako jest typowo śródziemnomorski, to znaczy łagodny i wilgotny w zimie, a suchy i gorący w lecie. Średnia temperatura w roku to 16 stopni w zimie i 28, 5 stopni w lecie.

JĘZYKI

Według zapisu w Konstytucji jedynym językiem oficjalnym w Monako jest francuski (cała dokumentacja oficjalna sporządzana jest w tym właśnie języku). 58 % populacji posługuje się właśnie francuskim, a jednak hymn Monako śpiewany jest w języku monakijskim (monégasque). Ten na wpół oficjalny język (nauczany w szkołach) jest połączeniem języka génois z zachodu (nadal używanym w Ligurii i occitan odmiany alpejskiej). Kolejnym językiem jest monéguier (połączenie języków occitan i monégasque). Używany jedynie potocznie uznany jest za uliczne narzecze.

RELIGIA

Katolicyzm jest religią oficjalną, ale wolność wyznania jest zapewniona w konstytucji. Chrześcijaństwo znane w Monako od IV wieku pozostawiło w tym małym państewku ślady w postaci licznych świątynią (Kościół romański, Sainte Dévote, Cathédrale Notre-Dame-Immaculée). Drugą religia jest protestantyzm. Mniej wyznawców ma tu judaizm. Przed Drugą Wojną Światową mieszkali tu głównie Żydzi aszkenazyjscy. Po wojnie osiedli tu Żydzi z Francji i Wielkiej Brytanii.

PRZYCHODY

Monako czerpie zyski głównie ze sfery usług, podatku Vat, handlu, nieruchomości. Wbrew obiegowym opiniom turystyka hazardowa stanowi jedynie 4 % przychodów w budżecie Państwa. Zyski z przemysłu stanowią 8%. Monako produkuje czekoladę, kosmetyki, leki i kartony.

WYDARZENIA

Do najbardziej znanych imprez należą wydarzenia sportowe jak: Grand -Prix wyścigów samochodowych w Monako, rajd Monte-Carlo, Tour de France, którego początek jest zawsze w Monako, międzynarodowy turniej szachowy.