Dolina Aosty

Dolina Aosty to najmniejszy autonomiczny region północno-zachodnich Włoch graniczący z Francją i Szwajcarią, a od strony włoskiej z regionem Piemontu. Chociaż mieszka tam niewiele osób (118, 2 tysięcy mieszkańców na 3,3 tysiącach km2 powierzchni), Dolinę chętnie odwiedzają turyści ? amatorzy pieszych wędrówek i narciarstwa. Trudno się zresztą dziwić skoro region obejmuje najwyższe partie Alp włoskich i francuskich, a także najbardziej znany szczyt Mont Blanc. Dolina Aosty obejmuje tereny Alp Zachodnich to jest Alpy Pennińskie, Graickie i Masyw Mont Blanc z licznymi dolinami rzecznymi (największa rzeka to Dora Baltea). W regionie Aosty panuje klimat podzwrotnikowy górski. W najwyższych partiach gór są lodowce.

Z rąk do rąk

Historia Doliny Aosty jest dosyć zawiła. Przez wieki była we władaniu wielu różnych państw. Od V wieku naszej ery stała się własnością Burbonów, od VII zaś została włączona do państwa Franków. W 1800 wieku wraz z Sabaudią weszła we władanie Francji. Po 14 latach stała się własnością dynastii sabaudzkiej, by w drugiej połowie XIX wieku stać się częścią jednoczonego królestwa Włoskiego.

Wielki szus po zielonych łąkach

Region ma charakter przemysłowo-rolniczo turystyczny. Wydobywa się tu między innymi rudy żelaza, ale też istnieje w tym regionie przemysł metalurgiczny, maszynowy, drzewny i spożywczy. Na polach uprawiana jest kukurydza, żyto, ziemniaki. Uksztaltowanie terenu i ciepło sprzyjają uprawom winorośli i drzew owocowych. Przez region biegną szlaki łączące Dolinę Aosty z Francją (tunel pod Mont Blanc) i ze Szwajcarią ( wielka Przełęcz Świętego Bernarda). Turyści mają tu do dyspozycji wiele ośrodków głównie sportów zimowych w (Aosta, Courmayeur, Cogne), a także uzdrowiska (Saint-Vincent) wreszcie Park Narodowy Gran Paradiso.

Włoski czy francuski? Oto jest pytanie

W Dolinie Aosty zarówno język francuski jak i włoski mają status urzędowy. Oba te języki są nauczane w szkołach. To jednak uczniowie decydują, który z języków ma być wykładowe. W ostatnim okresie język francuski okazał się popularniejszy. Jak można się domyśleć włoskojęzyczni mieszkańcy Doliny nie sa specjalnie tym faktem zachwyceni

Zgrzebność na talerzu

Chociaż Aosta jest regionem autonomicznym Włoch, to w charakterze przypomina raczej Francję. Wpływy francuskie są widoczne między innymi w kuchni. Nie ma tu zbyt wyszukanych i lekkich potraw z jakimi kojarzymy włoskie jedzenie. W kuchni królują zupy chlebowe, kiełbasy, polenta, wędzony bekon, wieprzowina, dziczyzna i wołowina. Specjalnością regionu jest ozór wołowy w cieście ryżowym.

W Dolinie Aosty, podobnie zresztą jak w całych Alpach produkuje się sery. Najbardziej znany jest ser fontina, który dojrzewa aż 3 miesiące. Można tu też skosztować sery solignon i toma.

Inną specjalnością regionu jest Genepy alkohol powstały z połączenia spirytusu, z cukrem, wodą i różnorodnymi ziołami alpejskimi. Trunek ten jest ceniony nie tylko za względu na smak, ale również z uwagi na piękny ziołowy kolor.

Dolina słynie także z wyrobu winiaków znaczy alkoholu powstałego z wytłoczyn winogronowych.

Alpejski Disneyland

Dolina Aosty jest dobrze znana nie tylko jako wspaniały region narciarsko spacerowy, ale także dzięki licznym zamkom, które podobnie jak w dolinie Loary wzbogacają ten region.W XI wieku powstało zamków najwięcej. Bogate rodziny budowały swe warowne rezydencje na górskich stokach. Jest ich tutaj wiele. Oto kilka z najbardziej interesujących budowli.

Zamek Fenis powstały w średniowieczu przypomina swym wyglądem baśniową budowlę. Jest harmonijny i zwarty z wewnętrznym dziedzińcem. Dziś poza murami nie pozostało z niego wiele. Opuszczony przez prawowitych właścicieli był przez wieki składowiskiem siana i oborą.

Innym niezwykłym miejscem jest forteca na granicy Piemontu i Valle d? Aosty Forte di Bard. Dziś mieści się tu Muzeum Alp. Ta multimedialna, ogromna galeria opowiada o dawnych i dzisiejszych Alpach w fascynujący sposób. Dowiedzieć się można o klimacie, faunie, florze, wreszcie ludziach i ich zwyczajach. Górskie strumienie pojawiają się na wielkich ekranach monitorów, słychać dzwięki przyrody i czuje się atmosferę górskich łąk i szczytów. Z fortecy roztacza się niezwykły widok na alpejskie szczyty.

W alpejskiej miejscowości Gressoney mieści się zamek Castel Savoia. Chociaż jest on największą atrakcją tego regionu, to ukryty wśród sosen nie rzuca się w oczy. Niegdyś zamek należał do Królowej Margherity. Powstały w XIX wieku był stylizowany na XV wieczna rezydencję przypominającą swym wyglądem Disneyland. Z okien jego wież możemy podziwiać górskie pejzaże. We wnętrzu pałacu zostały zachowane dekoracje i meble z okresu panowania królowej Małgorzaty. U podnóża zamku położone jest miasteczko Gressonay. Warto się tu zatrzymać choć na chwilę, by móc popatrzeć na kamienne mosty, domy i niewielkie górskie kościółki.

Nie tylko narty

Aosta czyli stolica regionu liczy sobie niewiele bo zaledwie 35 tysięcy mieszkańców. Może się jednak poszczycić licznymi zabytkami pochodzącymi nawet z czasów rzymskich. Dla Rzymian , podobnie dla licznych ludów zamieszkujących w kolejnych wiekach Dolinę, miasto Aosta miało znaczenie strategiczne. Stąd przecież najłatwiej można było zapanować nad najważniejszymi drogami alpejskimi.

Przy Placu Papieża Jana XXIII znajduje się Katedra Świętego Jana Chrzciciela. Ta sakralna budowla z czasów romańskich zachwyca dobrze zakonserwowanym jej wnętrzem i zewnętrznymi krużgankami.

Idąc w kierunku głównego placu miasta można natrafić na dobrze zachowane fragmenty murów rzymskich, a także jedna z bram niegdyś prowadzącą do miasta.

Dalej widać resztki amfiteatru rzymskiego i łuk triumfalny cesarza Augusta.

A serce jak dzwon...

Winorośl w dolinie Aosty uprawia się w winnicach położonych na stromych górskich stokach. Nie jest łatwo dbać o winogrona w tak mało przyjaznych warunkach. A jednak nasłonecznienie i odpowiednia temperatura sprzyja uprawom.

Do produkcji win wykorzystuje się szczepy z których powstają pinot gris, pinot blanc i chardonnay. Specjalnością jednak tego regionu są : petite arvine i blanc de morgex uprawiany jedynie u podnóża Mont Blanc. Wina czerwone powstają ze szczepów, pinot noir, gamay oraz petit rouge i fumin.

Win można spróbować w specjalnych winiarniach umiejscowionych najczęściej w obrębie stacji narciarskich. Vineria An Bacher Wi / Alanga na przykład mieszcząca się przy dolnej stacji gondoli oferuje bardzo bogaty wybór win. Taberna ad Forum Aosta usytuowana w XV wiecznych piwnicach oferuje wina z regionów legitymujących się certyfikatem Międzynarodowego Centrum Winiarstwa Górskiego (CERVIM)